Euthanasie: de controle zoek?
31 augustus, 2014 door
Euthanasie: de controle zoek?
Pro Vita - Gezin&Leven vzw, Dorothea
| Nog geen reacties
Picture
Meer dan de helft van de euthanasiegevallen wordt niet- of ondergerapporteerd, 89% meer euthanasie dan 10 jaar geleden, euthanasie met als motief anorexia, na mislukte geslachtsoperaties en bij blindheid, en als ‘kers op de taart’: de goedkeuring van euthanasie voor minderjarigen. Het is alom bekend dat met betrekking tot de euthanasiewetgeving in België alle controle zoek is. Buitenlandse media en medici kijken vol ongeloof en met afgrijnzen toe. En toch is er geen vuiltje aan de lucht, althans als we het net verschenen zesde rapport van de evaluatiecommissie (2012-2013) mogen geloven. Wij voelen ons zo vrij om toch enkele kanttekeningen te maken… 


1.    Initieel werd de wet vooral gepromoot voor zeldzame gevallen van ernstig en moeilijk te controleren fysisch lijden. Ondertussen zijn we van 42 geregistreerde gevallen in 2002 naar 1.432 in 2012 en 1.807 in 2013 gegaan. Dat zijn er gemiddeld 135 per maand. Volgens recent onderzoek worden slechts 73% van de euthanasie-procedures in Vlaanderen en 58% in Wallonië gerapporteerd. In België gebeuren er dus per jaar nog steeds rond de 600 euthanasie-procedures zonder rapportering of controle, terwijl de wet er onder meer kwam om precies deze grijze zones te vermijden (ziet u ook de analogie met de manier waarop de abortuswetgeving werd doorgedrukt?). Het rapport beweert bovendien dat de commissie: “niet in de mogelijkheid is om de verhouding van het aantal aangegeven euthanasiegevallen ten opzichte van het aantal werkelijk uitgeoefende euthanasiegevallen te evalueren”. Wij stellen voor dat daar dan toch hoogdringend werk van gemaakt wordt, want de huidige controle is ronduit zorgwekkend te noemen. 

2.    Op p. 15 van het rapport vinden we volgende zin terug: “Alle aandoeningen die aan de basis lagen van euthanasie waren op het ogenblik van de euthanasie, overeenkomstig de wettelijke vereisten, ongeneeslijk en ernstig. Andere, zeer verschillende, diagnoses, die natuurlijk ook ongeneeslijk en ernstig zijn, vormden vaker de oorzaak van een euthanasie dan dat dit eerder het geval was (350 gevallen)”. Zou er mogelijkerwijs een link zijn met de mediapropaganda van de laatste jaren? Die toonden immers duidelijk dat euthanasie breed wordt toegepast bij personen die niet terminaal fysisch lijden, maar dat de autonomie van de persoon, die zelf kiest wanneer hij wil sterven, steeds meer op de voorgrond treedt (o.a. personen met de eerste tekenen van Alzheimer, dementie of blindheid, ontevreden transgenders, een koppel met ouderdomskwalen, depressieve personen). Of wat te denken van de anorectische vrouw die misbruikt werd door haar psychiater en vervolgens dood wilde? Is de werkelijke hulpkreet die zij slaakte dat ze wilde sterven of hadden andere behandelingen misschien minder drastische oplossingen aan het licht gebracht?

3.       “Bij een aantal zeldzame gevallen van patiënten van erg gevorderde leeftijd die door verschillende aandoeningen getroffen waren, waren sommige leden van de commissie van oordeel dat het lijden en het verzoek tot euthanasie eerder samenhing met de natuurlijke gevolgen van de leeftijd van deze patiënten, en niet met hun aandoeningen”. Valt onder deze categorie de oma in een bejaardentehuis die euthanasie vraagt om haar kleindochter de kosten te sparen? We zullen het nooit weten, want de patiënten zijn geëuthanaseerd en volgens de commissie hoefde geen enkel euthanasiegeval overgedragen te worden aan justitie. “Men moet evenwel opmerken dat het percentage euthanasiegevallen bij patiënten ouder dan 79 hoger ligt dan in 2010-2011. Die stijging werd reeds in het vorige verslag aangegeven, maar het percentage is nu nog lichtjes gestegen.” De termen sociaal isolement en eenzaamheid staan nergens vermeld in het rapport. Zijn patiënten op leeftijd het best geholpen met een spuitje of kan onze maatschappij hier meer doen?

4.       Wim Distelmans, de dokter die o.a. de euthanasie op de tweeling Verbessem en Nancy “Nathan” Verhelst pleegde, is de grootste voorvechter van euthanasie in ons land. Te pas en te onpas verschijnt hij als euthanasie-icoon op het toneel om zijn ideologie te verspreiden. Naar aanleiding van het nieuws dat een 57-jarige man uit Wevelgem minstens tien mensen doodspoot reageerde hij als volgt: "Als de feiten gebeurd zijn voor 2002 dan was er zelfs geen sprake van euthanasie en was het ook niet wettelijk geregeld. Als het gebeurd is na 2002, dan kan men wel van euthanasie spreken maar dan nog moet de euthanasie zijn uitgevoerd door een arts". In een ander artikel beweert hij het volgende: “Ik heb als oncoloog de periode voor de euthanasiewet meegemaakt. Ik heb toen al tientallen patiënten geëuthanaseerd, altijd op hun eigen verzoek. Dat moest in het grootste geheim, want het parket reageerde overgevoelig”. Wij bespeuren enige inconsistentie omtrent de definitie van euthanasie van dr. Distelmans.

5.       Kan het bovendien zijn dat dhr. Distelmans het nu nog steeds niet zo nauw neemt met de wet? (Citaat van hem: “Heel wat overlijdens door euthanasie worden als palliatieve sedatie geregistreerd, dat scheelt in papierwerk”) Dat dat de reden is waarom - volgens het laatste rapport - geen enkel geval van euthanasie doorgestuurd moest worden naar justitie? Dat in tegenstelling met de misbruiken die wél de kranten maar niet het gerecht halen (Sint-Jansziekenhuis, …)? Vergeten we vooral niet dat naast uitvoerend LEIFarts (LevensEindeInformatieForum) hij ook al 12 jaar voorzitter is van het controle-orgaan in navolging van de euthanasiewet. U leest het goed, Distelmans is hier zowel rechterlijke als uitvoerende macht. Hij is dus verplicht om euthanasiegevallen aan te geven en deze dan vervolgens zelf te controleren. Hoezo belangenconflict? De kans wordt zo wel erg klein dat er ooit een twee derde meerderheid binnen de commissie beslist een zaak naar de rechter te sturen.

6.       “Geen enkele aangifte bevatte elementen waarvan kon worden getwijfeld aan de naleving van de principiële voorwaarden van de wet. Geen enkel dossier werd aan het gerecht overgemaakt”. Of nog: “De commissie bevestigt haar vorige standpunten: zij is van mening dat de toepassing van de wet geen noemenswaardige problemen heeft opgeleverd of aanleiding heeft gegeven tot misbruiken waardoor wetgevende initiatieven verreist zouden zijn”. Wat dan met de ophefmakende reportages waarin familieleden van niets wisten? Of waarin het slachtoffer van niets wist en men over moord kan spreken? Puur statistisch gezien is het al verdacht dat er van de 10.000 gerapporteerde gevallen geen enkel naar het gerecht is gegaan.    

7.       Een ander hiaat in de wetgeving is dat de opinie van de twee extra geconsulteerde artsen niet bindend is. Wanneer die dokters een negatief advies zouden geven kan de eerst geconsulteerde arts nog steeds een lethale injectie toedienen. Dus in feite komt het er gewoon op neer voor een patiënt die levensmoe is een dokter te vinden die bereid is euthanasie te plegen. De familie hoeft zelfs niet ingelicht te worden (cfr. getuigenis Tom Mortier). Of erger nog, er wordt niet gewacht op het advies van een tweede arts, zoals LEIF-arts Sarah Van Laer vertelt: “Maar er zijn LEIF-artsen die er licht overgaan en al na het eerste bezoek hun handtekening zetten, ik ken zelfs een psychiater die dat doet. Zoiets gaat natuurlijk snel rond. De waarheid is dat iedereen euthanasie kan krijgen, als hij maar de weg naar de juiste dokters vindt. Laatst werd ik als tweede arts door een 43-jarige vrouw met een psychiatrische problematiek gevraagd. Ik zei dat ik haar wilde terugzien, en dat ik haar behandelende psychiater zou bellen en haar ouders en andere intimi wilde spreken. Ik heb die vrouw niet meer teruggezien en een maand later vernam ik dat ze geëuthanaseerd was”.

8.       Wat te denken van de volgende paragraaf in het rapport? “Als het een palliatieve behandeling betreft heeft de patiënt ook het recht deze te weigeren [en direct voor euthanasie te kiezen, red.] namelijk als deze behandeling bijvoorbeeld als ondraaglijk wordt ervaren door de patiënt, hetzij voor de patiënt niet aanvaardbare bijwerkingen heeft”. Dus artsen kunnen nu de behandeling of palliatieve zorg overslaan en rechtstreeks overgaan tot euthanasie?

9.       “Zoals reeds vermeld in het verslag 2010-2011 betreuren verschillende leden van de Commissie het feit dat het ingewikkeld is om een wilsverklaring op te stellen en dat ook de procedures voor het registreren en hernieuwen ervan complex zijn, hetgeen het gebruik ervan beperkt.” Op basis van welke gronden moet de procedure rond de wilsverklaring nog versoepeld worden? Is het niet belangrijker om eerst misbruiken te onderzoeken? Denken we in deze context aan de dokter die van de familie een wilsverklaring kreeg voor hun moeder die achteraf vals bleek te zijn.

10.   Geassisteerde zelfmoord? De Belgische wetgeving zwijgt in alle talen over het wel of niet legaal zijn van de zogenaamde “hulp bij zelfdoding”. Nochtans vinden we zo’n zestal gevallen per jaar terug in het laatste rapport. Eenmaal euthanasie is toegestaan wordt het pad voor geassisteerde zelfmoord in razendsnel tempo geëffend. Laat dat nu net zijn wat we zien: euthanasie bij mensen met een chronische ziektes of een handicap is heus geen ver-van-ons-bed show meer. En trouwens, wat met die personen die hun doodswens niet kunnen uitdrukken? De staat kan die beslissing toch voor hen maken? Laten we een voorbeeld nemen aan de nieuwe Litouwse minister van gezondheid die ervan overtuigd is dat euthanasie een uitstekende optie is voor de armen die palliatieve zorg niet kunnen betalen.

11.   Studies wijzen uit dat fysiek lijden maar zelden de belangrijkste reden is waarom patiënten euthanasie zouden kiezen. 91% van de patiënten drukte zijn vrees uit voor verlies van autonomie, 89% was bang om niet meer te kunnen deelnemen aan activiteiten en 79% vreesde verlies van waardigheid. Het zijn voornamelijk de mentale angst en niet het fysieke lijden dat voor veel patiënten de doorslag geeft. Het toelaten van euthanasie suggereert dat deze angsten gegrond zijn en dat de dood versnellen een oplossing is. Er is echter niets waardigs aan een spuitje terwijl wat verholpen moet worden diepgegronde angst en wanhoop zijn.  

Bovenstaande citaten zijn maar een greep uit de mogelijke vragen die we ons bij de hedendaagse praktijken kunnen stellen. Tom Mortier bleef in elk geval met heel wat vragen achter na de euthanasie op zijn moeder, waar hij op voorhand niets van wist: “Hoe is het mogelijk dat mensen in België geëuthanaseerd kunnen worden zonder dat de familie of nauwste vrienden worden gecontacteerd? Waarom geeft de Belgische staat aan artsen het exclusieve recht om te beslissen over leven en dood? Vanaf wanneer is er sprake van ‘ondraaglijk existentieel lijden’? Mogen we daarbij zomaar vertrouwen op het oordeel van mentaal zieke mensen? Beschikt een mentaal zieke persoon überhaupt wel over een ‘vrije wil’? Waarom hebben de artsen niet geprobeerd om een reünie tussen de moeder en de kinderen te bewerkstelligen? Hoe kan een arts ‘absoluut’ zeker zijn dat zijn/haar patiënt niet meer wil leven. Waarom kunnen we het als maatschappij niet aan om mensen te zien lijden?”.

Dhr. Mortier stelt het als volgt: “Ik vrees dat het begrip ‘vrije wil’ een dogma geworden is waarachter men zich gemakkelijk kan verschuilen. We evolueren snel naar een maatschappij van volstrekte eenzaamheid en egoïsme waar we geen zorg meer moeten dragen voor elkaar. En wanneer we het moeilijk hebben en lijden, kunnen we aan onze artsen vragen om ons te doden. Door dit te doen, creëren we echter nieuwe en onoplosbare problemen. Het is om die reden dat ik ervan overtuigd ben dat we opnieuw moeten nadenken waar we in geloven: in het leven of in de dood”.

Meer weten? http://www.euthanasiestop.be

Indien u dat wenst kan u het kaartje ‘Ik ben katholiek en wil geen euthanasie’ bij ons bestellen.
Euthanasie: de controle zoek?
Pro Vita - Gezin&Leven vzw, Dorothea
31 augustus, 2014
Deel deze post
Archief
Aanmelden om een reactie achter te laten